و اما مال؛ در ظاهر همان طلا و نقره است، ولی در باطن، همان «دانش و علم» است.
چنانکه سرورمان امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- فرمودند: «مال با بخشش و هزینه کردن کاستی مییابد، اما دانش با بخشیدن (و آموختن به دیگران) فزونی و رشد مییابد.»
پس این سخن نشان میدهد مالی که هرگز نقصان نمیپذیرد، همان «دانش» است. خداوند متعال میفرماید: «خداوند ربا را نابود میکند و صدقات را فزونی میبخشد.»1
ما در ظاهر میبینیم که رباخوار یک درهم را نمیپردازد مگر آنکه دو درهم در قبال آن بگیرد، و هنگامی که یک درهم به دو درهم تبدیل شد، نه تنها نابود نشده بلکه زیاد شده و رشد کرده است.
پس این نشان میدهد که این سخن (آیه) باطنی دارد که همانا «معامله با دانش» است.
«ربای باطنی»، آشکار کردن دانش برای جدال، ستیزه و برتریجویی در میان مؤمنان است؛ و این همان «مالی» است که خداوند آن را نابود و بیبرکت میسازد.




