و از مفضل بن عمر -مِنْهُ السَّلَامُ- روایت شده است که گفت: عرض کردم: ای سرور من! خلایق چگونه به «مقامات» (جلوههای الهی) مینگرند؟ ایشان -عَزَّ عَزُّهُ- فرمودند: «خداوند دیدگان آنان را دگرگون میسازد و به آنان صورتی را نشان میدهد که آن را از پیامدِ اعمالِ خودشان برایشان خلق کرده است؛ پس آنان به اعمالِ خود در صورتی مینگرند که مایه شگفتی و شادمانیشان میشود.»
پس اگر آن صورتی که مشاهده کردهاند، برخاسته از اعمالِ خودشان باشد که ویژگی و علتِ مخلوقات است، در حالی که آفریدگار، گوهری یگانه و «ذات» است؛ و از آنجا که آفریدگان توانِ دیدنِ ذات را به کمال و آن نور مطلق را ندارند، پس چگونه ویژگیِ یک مخلوق (صورتی محدود) سزاوار اوست یا میتواند حجابِ آفریدگار باشد؟ خداوند از این پندارها بسیار برتر و والاتر است.
سرورمان امام صادق -عَزَّ عَزُّهُ- در یکی از خطبههای خویش فرمودند: «هر کس با "صورتی" به او اشاره کند، همانا به "مانندِ خویش" اشاره کرده است؛ و هر کس به مانندِ خویش اشاره کند، در حقیقت انسانی را پرستیده است.»
این سخن بر این دلالت دارد که «معنا» با هیچ مخلوقی درنمیآمیزد و قدرت خویش را جز به «ذاتِ خود» آشکار نمیسازد. «صورت» در هنگامِ نطقِ او، پدیدهای نوظهور (مُحدَث) و نشانهای برای خلقِ اوست؛ و این صورت در جانهای خودِ آنان است که




