او چیره می‌گردد. اما زمانی که آن زشتی را مرتکب شد، روحِ روحانی به سوی او بازمی‌گردد و زشتیِ عملش را به او می‌نمایاند و در او پشیمانی ایجاد می‌شود.»

و این مرد، روحِ یادشده از او خارج گشته است. نشانه‌ی «کافرِ کلی» این است که هرگاه شر و زشتی انجام دهد، بر کارش پشیمان نمی‌شود؛ زیرا همواره در آن لذتی می‌یابد که او را به بدکرداری‌اش باز می‌گرداند. این مرد نه پشیمان شد و نه پند گرفت، چنان‌که خداوند متعال درباره‌ی قابیل می‌فرماید: «پس نفسِ او، کشتنِ برادرش را در نظرش آراست و او را کشت و از زیانکاران گشت.»¹ و نیز می‌فرماید: «به همین سبب بر بنی‌اسرائیل مقرر داشتیم که هر کس انسانی را جز به قصاصِ قتل یا به کیفرِ فساد در زمین بکشد، گویا همه‌ی مردم را کشته است؛ و هر کس او را زنده بدارد، گویا همه‌ی مردم را زنده داشته است. و همانا فرستادگان ما با دلایل روشن نزد آنان آمدند، اما بسیاری از ایشان پس از آن در زمین زیاده‌روی (اسراف) می‌کنند.»² پس حالِ کسی که با سخن‌چینی موجباتِ نابودیِ جماعتی از بزرگانِ مؤمنان را فراهم کرده، چگونه خواهد بود؟ اما این مرد نه از اهل علم است، نه می‌خواند و نه می‌نویسد و دانشمند نیست؛ و مقصود او چیزی جز طلبِ مقام و ریاست، آن هم بدونِ شایستگی و تدبیر، نیست.