آن که بخشندهی لطف است، خود از «لطف» برتر و والاتر است. و اگر او را با نامها بشناسند، بدان که تمام نامها و کنیهها، به واسطهی او به کمال و حقیقت میرسند.
و ابراهیم مصطفی در رسالهی «ملحظة الأفکار» آورده است: از جنید درباره توحید پرسیدند. گفت: «توحید، همان یقین است.» پرسشگر گفت: «برایم روشن کن که آن چیست؟» گفت: «شناختِ تو به این که آرامش و حرکتِ خلق، همگی به تقدیر و قضای اوست.» به او گفت: «توحید را برای من در یک کلمه خلاصه کن.»
گفت: «هر آنچه اوهام تصویر کنند و فهمها درک نمایند، "معنا" (حقیقتِ خداوند) برخلاف آن است؛ او برتر از آن است که حواس برایش کیفیتی قائل شوند، و بزرگتر از آن است که با قیاس و سنجش بر او حکم شود. نه وهم و خیالی او را به تصویر میکشد و نه چیزی و مثالی شبیه اوست. نه اندیشهای به او میرسد و نه ذکری او را محدود میکند؛ چرا که خبر (شنیده) بر عیان (دیده) پیشی گرفته و دلیل، برهان را تأیید کرده است.»
و در کتاب «التنبیه» آمده است: همانا آفریدگار متعال، واحد و احد است؛ از جهت نام «واحد» است و از حیث ذات «احد». و گفته شده است: توحید آن است که محقق شود الله (جل و علا) پدیدآورندهی مقام "احد" و آفرینندهی مقام "واحد" است،




