اما وقتی خورشید غروب کند و دور شود، نورِ او که با آن نور خورشید متحد است، میدرخشد و در شرق و غربش گسترش مییابد. و نورهای آن تنها به سبب نزدیکیِ نورش به خود و به ستارگان، پنهان گشتند. این معنا برای کسی که بدان آگاه باشد روشن است و توفیق از آنِ خداست. پس هرگاه این اشارهها دانسته شود، بسیاری از شبهات برطرف میگردد.»
و شیخ حاتم جدیلی در کتاب خود «التجرید»، در باب هشتم، در مورد حقیقتِ سخن استادمان ابوعبدالله حسین بن حمدان که فرمود: «پس امام حسن را کنار زد و به مانندِ صورت او ظاهر شد»، گفته است: «معنای این سخن آن است که هرگاه "معنا" بخواهد با کمالِ "ذات" و نورانیتِ عظیمِ "لاهوت" تجلی یابد، در برابر عظمتِ ذات، هیچچیز استقرار نمییابد مگر آنچه بدون هیچگونه تجزیه و پارهپاره شدن، از خودِ آن ذات پدید آمده باشد؛ و آن پدیدار شده، همان "روحِ اسم" و باطنِ آن است. و هنگامی که "اسم" ظاهر میشود، او از "نورِ نورِ اسم" است؛ از این رو، در برابر نورِ قدیم، ناپدید گشته و غایب میشود و زایل میگردد.
و من نمیگویم که آن "نورِ پدیدآمده" (مُحدث) کاملاً نابود شود یا بهکلی از بین برود و گم شود؛ بلکه تنها از دیدگانِ آفریدگان پنهان میگردد، همانگونه که ستارگان هنگام طلوع خورشید ناپدید میشوند؛ در حالی که آنها در جایگاه خود باقی هستند، اما وقتی




