میبینند، اما برای محجوبان، همین آثار حجاباند. و همانگونه که اگر آینهای در برابر آینهای دیگر قرار گیرد، هر یک آنچه در دیگری است را بازتاب میدهد، در علم الهی نیز گفته شده: مخلوق، آینهی خالق است و خداوند در آن، نامهای (اسماء) خویش را میبیند؛ یا بگو که ذاتش را میبیند که به برخی از نامهایش تعین یافته است.
برخی گفتهاند: حق، نوری همیشگی است. سایه، حاصلِ کجی (اعوجاج) است و تاریکی در سایه است و خطر در تاریکی. پس "استقامت" را نه سایهای است، نه تاریکیای و نه خطری. وجودِ تاریکی در نفس، ناشی از سایهی غلیظِ ذاتِ ناپاک است؛ پس هر کس ذاتِ خود-پرستش را از نفس خود بیرون کشید، از نوری خیرهکننده پر شد و تاریکی از او زدوده گشت. مردانِ خدا میان دو نورند: نور ایمان در پیشِ رویشان و نورِ اعمال در پشتِ سرشان.
و از کتاب "التنبیه" نوشتهی حسن بن خمری برآمده است:
صدق (راستی)، روحِ ایمان است؛ ایمان، روحِ اعمال است؛ و اعمال، صورتِ تجلی خداوند است.»
«منهاج الراغبین: حقیقتِ ذکر، تکرارِ نامِ "یادشده" (مذکور) با دل و زبان است؛ سپس با روح، سپس با عقل و آنگاه با سِرّ. روزیِ بخشِ آشکارِ وجود، در حرکتِ کالبدهاست؛ روزیِ بخشِ پنهان، در حرکتِ دلها؛ روزیِ "اسرار" (نهادهای پنهان)،




