علتِ موجودات و پدیدآورنده، نگهدارنده، تمام‌کننده و کامل‌کننده آن‌هاست؛ و نخستین فیض ارسالی از او "وجود" بود، سپس "بقاء"، سپس "تمام" و در نهایت "کمال".»
محی‌الدین (ابن عربی): «اعتقاد مگیر که ذات تو در ذات الله فنا می‌شود، به گونه‌ای که در نهایت چیزی جز ذات الله باقی نمی‌ماند؛ زیرا این پندار گمراهی و کفر است و حقیقت‌جویان (محقّین) آن را نمی‌پذیرند.»
کتاب «منهاج الراغبین»: «عقل در ذات خود، جوهری تابان و نوری مجرد است و "عرض" نیست. خداوند آن را آفرید و نورش را در قلب قرار داد تا به واسطه آن، معقولات را از طریق واسطه‌ها و محسوسات را از طریق مشاهده درک کند؛ و عقل، الگویی برای درک دنیا و آخرت است.»
اخوان‌الصفا: «عقل، جوهری بسیط و روحانی است که از نفس بسیط‌تر و شریف‌تر است و پذیرای تأیید و حمایت پروردگار متعال است. دلیل بر اینکه عقل شریف‌تر از جوهر نفس است، برای هر خردمندی آشکار است: زیرا انسان نسبت به سایر حیواناتی که زیر فلکِ ماه هستند برتری دارد و این برتری تنها به سبب عقل اوست، نه به خاطر نفس؛ چرا که سایر حیوانات نیز دارای نفس هستند. همین بس دلیل باشد بر اینکه عقل شریف‌تر از نفس است.