و همچنین از ایشان -عَزَّ عَزُّهُ- درباره جایگاه و ماهیت عقل پرسیده شد، پس فرمودند: «آن در هر چیزی است و هیچ چیزی خارج از دایره آن نیست؛ زیرا ریشه‌اش از نوری است که خاموش نمی‌شود، و از سرچشمه‌ای است که فنا نمی‌گردد و از عنصری است که شمارش‌پذیر نیست. پس هرچند در مرتبه کسانی که نزدیک به ماده و دنیای پست هستند حضور دارد، اما در بلندترین جایگاه‌ها نیز هست، و نه تقسیم می‌شود و نه تجزیه می‌گردد.»

از رسول خدا -عَزَّ عَزُّهُ- درباره آغاز پیدایش عقل پرسش شد، پس فرمودند: «او در حیطه خدا بدون آغاز است و در میان آفریدگان با آغاز؛ و او گسترده‌تر از فضا است، چرا که او پرتوِ لطیفی از آن نور عظیم است.»

از امام صادق -عَزَّ عَزُّهُ- درباره نوری پرسیده شد که خردمند به واسطه آن می‌اندیشد و نادان به دلیل نبودنش، نادان می‌ماند؛ که آیا این نور دارای ذات مستقل خویش است یا به ذات خداست؟ فرمودند: «او غیر از خدا نیست تا ذات خدا غیر از ذات او باشد، و نه صرفاً همراه با خداست تا دارای ذاتی باشد همان‌گونه که خداوند دارای ذات خویش است. و اگر این نور لطیفی که به واسطه آن خردمند می‌اندیشد، حس‌کننده حس می‌کند، ساکن به حرکت در می‌آید و متحرک آرام می‌گیرد، و امر مجهول شناخته شده و بر امر معلوم چیرگی حاصل می‌شود، غیر از خدا بود، در آن صورت خدایی دیگر در کنار خدا می‌بود. آیا