مراحل دشوار مؤمن بر صراط:
امیر حسن بن مکنون در رسالهاش «تزکیةالنفس» آورده است: «و در کتاب صراط درباره مسیرهای مؤمنان، پس از آنکه پیراهنهای تأخیر و تعلق به دنیا را در آوردند و به مرتبه "لاحقین" (پیوستگان) رسیدند، چنین آمده است:»
به دلیل سخن عالم -جَلَّ جَلَالُهُ- که فرمود: «سالک هنگام رسیدن به مرتبه "لاحقین"، کسی را نمیبیند جز "نور ممتحنین" (نور آزمودهشدگان)؛ پس او را به رازی از علم حق میرساند که در دوران بشریت هرگز به گوشش نخورده است. پس اگر بر آن استوار بماند و به آن عمل کند، به مرتبه "مستمع" (شنونده) ارتقا مییابد؛ آنگاه "مُخلِص" بر او تجلی میکند و رازی را به او میآموزد که در مرتبه "لاحقین" نشنیده بود. پس اگر بر آن استوار بماند و به آن عمل کند، به مرتبه "سائح" (سلوککننده) ارتقا مییابد. سپس همچنان مرتبه به مرتبه بالا میرود و راز پس از راز میشنود تا آنکه به مرتبه "مقرب" (نزدیکشده) برسد؛ و این نهایتِ درجات عالی است که عارفان طی میکنند، و همان "سدرةالمنتهی" است که در نزد آن "جنتالمأوی" قرار دارد.»




