و به جانم سوگند که نفس پس از جدایی از بدن، متکثر باقی می‌ماند؛ زیرا هر یک از این نفوس به واسطه اختلافِ ماده‌هایی که در آن‌ها بوده‌اند، تفاوتِ زمان‌های پدید آمدنشان و تفاوتِ هیئت‌ها و ملکاتی که هنگام اتصال به بدن کسب کرده‌اند، به ذاتی منفرد و متمایز تبدیل شده‌اند. پس نفس هم‌زمان با پدید آمدنِ بدن حادث می‌شود و از حیث نوع، مانند دیگر فصل‌های ذاتی، تمایز می‌یابد و پس از جدایی از بدن نیز به سبب عوارض مشخصی که برایش ایجاد شده (و پیش از اتصال به بدن وجود نداشتند)، به صورت فردی و متمایز باقی می‌ماند.
و ابن مكزون (در اشعار خود) گفته است:
«با طلوع خورشید عشق پس از غروبش... در دیده‌ی من و به رأی من، تناسخ درست و ثابت گشت.»
شارح، شیخ سلیمان احمد، در این باره می‌گوید: «مَشرق» همان طلوع خورشید و جایگاه آن است (مصدر میمی به معنای شروق)، و «غروب» به معنای ناپدید شدن است. «تناسخ» نیز انتقال نفس ناطقه از بدنی به بدن دیگر است. منظور شاعر از «بِعَینی» (در دیده‌ی من)، یعنی به حسبِ نگریستنِ چشم و نگاهِ ظاهری، نه بر حسب حقیقتِ مطلق. و عبارت «لِمشرقٍ» شاید درستش «بِمشرقٍ» باشد؛ یعنی با درخششِ خورشیدِ عشق در افقِ آشکار از کرانه‌ی وادی ایمن، پس از آنکه در چشمِ تیره (غروب) از دیدِ