اصلی پدید آمدهاند؛ گوهری که از پرتوِ آن، "تثلیث" (سهگانگی) و "تربیع" (چهارگانگی) صادر گشت و زمان از سایهی آن پدید آمد. و از همین روست که گفته شده است: خداوند آدم را بر صورتِ خویش آفرید.»
و مولای ما امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- در کتاب «الطاعة» فرمود: «هیچ چیزی در زمین نیست مگر آنکه در آسمان نمونی (مثالی) دارد. و همانا این حواس پنجگانهای که در انسان هستند—یعنی شنوایی، بینایی، بویایی، چشایی و بساط (لامسه)—ناگزیر باید «اشخاص عقلانیِ» حساس و درککنندهای داشته باشند که موکل به آنها باشند و نظمدهنده و پشتیبان آنها گردند. و همانا انسان، جهانی کوچک است که از جهانی بزرگ پدید آمده و با وجود کوچکیاش، تناسباتی را با آنچه در جهان بزرگ است در خود جمع کرده و در کالبد کوچکش، ترکیبی از تمام ترکیبات جهانی را دارد؛ چرا که انسان از اندامها و مفصلهاست و هیچ اندام یا مفصلی در او نیست مگر آنکه از «شخصی» خبر میدهد که شناخت او بر انسان واجب است. پس اگر آن شخص ستوده باشد، حکم به ستایش و طاعت اوست و اگر نکوهیده باشد، حکم به نکوهش و مخالفت با اوست.




