جانشان را بگیرند، میگویند: کجایند آنها که به جایِ خدا میخواندید؟ میگویند: از دستِ ما رفتند (گم شدند)؛ و بر ضدِّ خویشتن گواهی میدهند که کافر بودهاند. خداوند میفرماید: در میانِ امتهایی از جن و انس که پیش از شما درگذشتند، در آتش درآیید. هر بار که امتی وارد شود، همکیشِ خواهرِ خود را لعنت کند﴾1.
پس کسانی که به جایِ خداوند خوانده میشوند که لعنتِ خدا بر آنان باد همان فرعونها و طاغوتهایی هستند که پیشتر یاد کردیم. شیاطین و پیروانشان در روز قیامت بر ضدِّ آنان گواهی میدهند که اینان همان کسانی هستند که گمراهشان ساختند. پس همانگونه که گمراهکنندگانِ خویش را شناختند، به همان سان خطابِ آنان با آن پروردگارِ معبودِ یگانه و موجود نیز از رویِ شناختی پیشین (آشناییِ قبلی در دنیا) بود؛ و پیامبران را نیز به همین گونه شناختند.
از این رو، سخنِ آنان و اعترافشان به گناهان و کفرِ خویش، با خواری و فروتنی همراه بود؛ به این امید (طلب) که راهِ توبه و بازگشتی یافته و به کالبدِ بشری بازگردند؛ چرا که آنان در انواعِ عذابها پیوسته در چرخش و تکرارند.
و چکیده و تفصیلِ سخن (کوتاه و بلندِ مطلب) آن است که: هیچکس، کسی را به جایِ خداوند نخواند، مگر آنکه به همان طاغوتهایِ مشهور اقتدا کرد. و آنان همان «اول»، «دوم» و «سوم» هستند که مردمانِ گمراه به جایِ مولایِ ما امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- به آنان اقتدا کردند.




