پادشاه گفت: «پس عاقل به چه چیز شناخته میشود؟»
سرورم فرمود: «همانا برای ما روایت شده است که...»
عَنِ الْعَالِمِ -عَزَّ عَزُّهُ- أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْعَاقِلِ قَالَ: الْعَاقِلُ مَنْ عَقَلَ عَنِ الله أَمْرَهُ وَنَهْيَهُ وَعَمِلَ بِمَا أَمَرَهُ الله بِهِ وَانْتَهَى عَمَّا نَهَاهُ الله عَنْهُ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ كَذَلِكَ فَلَيْسَ بِعَاقِلٍ.
از عالم -عَزَّ عَزُّهُ- روایت شده است که از او درباره عاقل پرسیدند؛ فرمود: «عاقل کسی است که امر و نهی خدا را دریابد و به آنچه خداوند بدان فرمان داده عمل کند و از آنچه او بازداشته است، دوری جوید؛ پس هر که چنین نباشد، عاقل نیست.»
پس هنگامی که ما در این خبر تامل و تدبر کردیم و آن را فهمیدیم، بر شناختِ شخص عاقل از طریق آنچه از کارهایش آشکار میشود، استدلال جستیم. همچنین در سخن خداوند (ج.ج) تامل کردیم و یافتیم که میفرماید: «همانا نماز بر مؤمنان نوشتهای وقتدار (در وقتهای معین) است» و خداوند فرمود: «و کسان خود را به نماز فرمان ده و خود بر آن شکیبا باش؛ ما از تو روزی نمیخواهیم، ما به تو روزی میدهیم و فرجام نیک برای پرهیزگاری است.» و فرمود: «به راستی که مؤمنان رستگار شدند؛ همانان که در نمازشان فروتناند.» و فرمود: «و در این کتاب از اسماعیل یاد کن، که او درستپیمان و فرستادهای پیامبر بود و کسان خود را به نماز و زکات فرمان میداد و نزد پروردگارش پسندیده بود.» و فرمود: «و آنچه را که رسول برای شما آورد بگیرید و از




