جوان گفت: پس اگر مردی را ببینیم که به آنچه خدا امر کرده عمل کند و از آنچه نهی کرده دوری گزیند و به نیکوکاریها و انجام خیرات بشتابد و از گناهان پرهیز کند، ولی عارف نباشد، دربارهاش چه گفته میشود؟
آن شریف گفت: همانا عاقل کسی است که چیزها را در جایجای خود قرار دهد؛ و این سخن معانی بسیاری دارد که عمل بندهی عاقل از آن خارج نمیشود. پس یکی از این معانی آن است که کسی که چیزها را در جای خود میگذارد، کسی است که خداوند عزوجل را از روی معرفتی که آن را میداند، مییابد و آن را به کمال انجام میدهد و به آن یقین و تحقق مییابد؛ و همچنین جز آنچه که با علم یقین میداند، سخن نمیگوید.
و یکی دیگر از این معانی آن است که کسی که چیزها را در جای خود میگذارد، کسی است که جز به علمی که مولای ما -عَزَّ عَزُّهُ- دربارهاش سخن گفته گوش سپردن ندارد؛ که از چیزها جز زیباییها و جوهرهی آنان را نمیگیرد. و کسی است که چشمش جز به مکانی نمینگرد که رضایت خدا و رسول در آن باشد، در همهی امورش؛ و درک و فکر و حافظهی او جز به سوی خدا و رسول و دینش منحرف نمیگردد.




