سرانجامِ بد.» سرورم به او گفت: «همانا اعتدالِ بدنها و نظام و پایداری آنها و نیز اسبابِ بیماریها و پیشامدهای مهلک و رنجها، همگی برآمده از بدیِ کردار و مخالفت با پیامبرِ فرستادهشده است.»
حاکم گفت: «پس بایسته است که دانش "هیئت" (نجوم و اخترشناسی) را بشناسی.»
سرورم پرسید: «دانش هیئت چیست و به چه میانجامد؟»
والی گفت: «به شناختِ حوادثِ عُلوی (آسمانی) و اسباب افلاکی؛ و آنچه هنگامِ قرانِ کواکب و تأثیراتِ آنها در جهانِ پدید آمدن و تباهی (کون و فساد) رخ میدهد؛ از سعد و نحس، اقبال و ادبار، گرما و باران، رعد و برق و ویرانی و آبادانی.»
سرورم به او گفت: «خداوند تبارک و تعالی ما را به راستی فرمان داده و از دروغ بازداشته است و از قول گروهی در قرآن حکایت کرده است که: "از میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستادند..." (سوره احزاب، آیه ۲۳) و در جایی دیگر فرموده: "...ما شهادت ندادیم مگر به آنچه میدانستیم و ما نگهبان غیب نبودیم." (سوره یوسف، آیه ۸۱).
پس ما خود را به رنجِ دانشهایی که به شناختِ ماهیت واقعی آنها نمیرسیم، نمیاندازیم. بر ما تنها واجب شده است که جهانی را که در آن هستیم و وظایف دینیمان را بشناسیم؛ اما دانشی که به ژرفای آن دسترسی نداریم، بر ما واجب نیست.




