غیر آن نیز نیست در حجاب شده و پوشیده به نور ظاهربه تجلی هر کس به قدر طاقتش می‌بیند و تأمل می‌شود به قدر معرفت به او از کسی است او را نزدیک بیند و کسی که دور پندارد، بدان که صورت قدرت توانا و نور منیر است، و ظهور مولای‌تو رحمتی است برای آن کسی که ایمان آرد و اقرار کند و عذاب است برای آنکه ستیزه و انکار کند.

و بدان که خداوند ما و تو را توفیق دهد که برای آدمیان عقل‌هایی است بالقوه و نه بالفعل، که به واسطه‌ی دانش و آموزش حاصل می‌گردد؛ و جان‌هایی است هم بالقوه و هم بالفعل که بدان مقاصد را درمی‌یابند و آن جان، ابزاری برای کسبِ کمالات است؛ پس هرگاه جان‌ها با عقول یگانه شوند، دانش برای آن‌ها حاصل گردد و به کمال رسند و از هر سو با «عقلِ فعال» روبرو گردند.

پس نفس معلومات و تمامیِ مقاصدِ نقش‌بسته در آن عقل را، از آن سویی که روبروی اوست، درک کرد؛ چنان‌که چون هوا به واسطه‌ی پرتوها روشن باشد، صورت‌هایِ محسوسات در دیدِ چشم نقش می‌بندد؛ و این همانندِ روبرو شدنِ آینه با دیدنی‌هاست؛ پس نفس همچون آینه است و دانش و اندیشه‌اش، همانندِ صیقل‌دادنِ آینه.

و همانا صورت‌هایِ حقایق در عقلِ فعال، هم بالقوه و هم بالفعل موجودند و نفس از او مدد می‌جوید؛ پس چون نفس به هنگامِ اشراقِ خویش با او روبرو شود، معلومات را در کوتاه‌ترین زمان و آسان‌ترین مدت درمی‌یابد و تمامیِ امور را، چه مجرد و چه غیرِ مجرد، با شهودی حقیقی مشاهده می‌کند.