یعنی آن پنهان شده در آنها را بخوانید، و او همان «معنی» است که فرمود: «من معنای هر غایتی هستم» و غایت، محمد است که غایات در او قطع میشود، و محمد خلقی از خلق خداست که او را برگزید و خالص گردانید بدون نیاز، و او را در مقام محمود برپا داشت.
و تمام مقاماتِ ظاهر در بابِ امامتِ ناطق به وصایت، خانههایی هستند که او برگزید و به واسطه آنها ظاهر شد، بدون آنکه حرکتی از کیان خود داشته باشد؛ زیرا خداوند عز وجل دیدگان مخلوقات را از نگریستن به خود منصرف کرد مگر آنگونه که بخواهد و در آنچه بخواهد از خلق کوچک و بزرگ.
و هر چه غیر از «معنی» است، به غیر خود شناخته میشود و خلقی از خلق اوست. و اگر به ذات خود ظاهر نمیشد، وجود صحیح نبود و عیان ثابت نمیگشت و حجت بر خلق تمام نمیشد، و همانا او به ذات خود ظاهر شد تا آداب و آثارش گرفته شود، ولیکن او -عَزَّ وَجَلَّ- با این صورتِ قابل رؤیت ظاهر شد تا عالم را امتحان کند، تا ایمان بیاورد آنکه ایمان میآورد و کفر ورزد آنکه کفر میورزد.
خداوند ما و شما را از کفر و گمراهی و پیروی از شهوات و گفتار به شبهات پناه دهد.
پس هر کس از شما خواهان ارتقاء در معرفت و ورود به بهشتهای نورانی است، بر او باد به مثل این توحید که برایتان بیان کردم. و این همان توحید خالص برای خداست چنانکه در قرآن آمده است، قول خداوند متعال: ﴿وَقَالَ اللَّهُ لَا تَتَّخِذُوا إِلَٰهَيْنِ اثْنَيْنِ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌ




