وَبِالإِسْنَادِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَبِيبٍ أَنَّهُ قَالَ: العُلَمَاءُ يَتَمَتَّعُونَ بِعُقُولِهِمْ وَقَالَ: مَنْ لَمْ يَتَأَمَّلْ الأَمْرَ بِعَيْنِ عَقْلِهِ لَمْ يَقَعْ سَيْفُ حِيلَتِهُ إِلَّا عَلَى مَقَاتِلِهِ.

و به اسناد از یزید بن حبیب که او گفت: عالمان از عقل خویش بهره‌مند می‌شوند و گفت: هر کس در کار با دیدهٔ عقل خویش ننگرد، شمشیر تدبیرش جز برنقاط کُشنده خود فرود نیاید.

[34] وَقَالَ أَرِسْتَطَالِيسَ -عَزَّ عَزُّهُ- : "العَقْلُ إِذَا فَسَدَ كَالجَوْهَرِ إِذَا اِنْكَسَرَ".

و ارسطاطالیس -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: عقل چون تباه گردد، همچون گوهری است که بشکند.

[35] وَقَالَ -عَزَّ عَزُّهُ- : "العَاقِلُ مَنْ عَقَلَ لِسَانَهُ، وَالجَاهِلُ مَنْ جَهِلَ قَدْرَهُ".

و [او] -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: خردمند کسی است که زبانش را مهار کند ، و نادان کسی است که قدر خویش را نداند.

وَقَالَ الحَكِيمُ: العَقْلُ وَالأَنَاةُ تَوْأَمَانِ (الْحِلْمُ وَالْأَدَبُ) يُنْتِجُهُمَا عُلُوُّ الهِمَّةِ.

و حکیم گفت: عقل و درنگ (بردباری و ادب) دو همزادند که بلندهمتی آن دو را پدید می‌آورَد.

وَقَالَ: الصَبْرُ قُوَّةٌ مِنَ العَقْلِ، فَبِقَدْرِ مَوَادِّ العَقْلِ يَقْوَى الصَبْرُ.