[33] وَقَالَ سُقْرَاطُ مِنْهُ السَلامُ: "العَقْلُ بِلَا أَدَبٍ كَالشَجَرَةِ العَاقِرِ، وَالعَقْلُ مَعَ الأَدَبِ كَالشَجَرَةِ المُثْمِرَةِ".

و سقراط که سلام بر او باد فرمود: عقل بدون ادب، همچون درختِ بی‌بَر است، و عقل همراه با ادب، همچون درختِ بارور است.

وَقِيلَ: مَنْ لَمْ يَكُنْ عَقْلُهُ أَكْثَرَ مِمَّا هُوَ فِيهِ هَلَكَ بِأَقَلِّ مَا فِيهِ.

و گفته شده است: هر کس عقلش از آنچه در آن است بیشتر نباشد، به سبب کمترین چیزی که در آن است هلاک می‌شود.

وَقَالَ الحَارِثُ: مَنْ كَانَ فِيهِ خُصْلَةٌ أَكْمَلُ مِنْ عَقْلِهِ فَأَحْرَى بِهَا أَنْ تَكُونَ سَبَبًا لِمِنْيَتِهِ.

و حارث گفت: هر کس در او خصلتی چیره‌تراز عقلش باشد، آن خصلت سزاوارتر است که سبب مرگش گردد.

وَكَانَتْ العَرَبُ تَقُولُ: مَنْ لَمْ يَكُنْ عَقْلُهُ أَغْلَبَ خِصَالِ الخَيْرِ عَلَيْهِ كَانَ حَتْفُهُ فِي أَغْلَبِ خِصَالِ الشَرِّ عَلَيْهِ، وَهُوَ الدُرْبَةُ وَالعَادَةُ.

و عرب می‌گفت: هر کس که عقلش بر خصلت‌های نیک او چیره نباشد، مرگش در چیره‌ترین خصلت‌های بدِ او خواهد بود، و آن [خصلت] خو گرفتن به بدی و عادت است.