و ابومحمد حسن بن محمد نیشابوری واعظ، در دهۀ آخر جمادی‌الآخرۀ سال چهارصد و چهل و سه، برایم حدیث کرد - و او در ظاهر از اصحاب حدیث و در باطن از مشایخ صوفیه بود – که گفت: همانا ابوبکر شبلی رحمه الله تصوف را از ابوالقاسم جنید بن محمد قواریری اخذ کرد، و جنید از سَریّ بن مغلّس سَقَطی که دایی او بود، اخذ کرد، و سَریّ از ابومحفوظ معروف بن فیروز کرخی اخذ نمود. و او معروف زرتشتی بود و به دست مولایش رضا، علی بن موسی -عَزَّ عَزُّهُ- ، اسلام آورد و با او مصاحبت نمود و طریقت در تصوف را از ایشان گرفت. و روزی مردم بر درِ خانه مولایمان امام رضا -عَزَّ عَزُّهُ- هجوم آوردند در حالی که معروف در آن هنگام حاجب و دربان ایشان بود. پس او را در فشار جمعیت افکندند و دنده‌اش شکست و از دنیا رفت. و قبر او در بغداد در جانب غربی در محلی معروف به نهر طابق است. و او در تصوف دو طریقت داشت:

یکی از مولایش رضا -عَزَّ عَزُّهُ- و دومی از داوود طائی از حبیب عجمی از حسن بن یسار که همان ابوالحسن بصری است، از مولایمان امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- .

[۲۲۶] وَحَدَّثَنِي عَنْ ثُقاةٍ عَنْ أَبِي الحَسَنِ بْنِ يَسَارٍ البَصْرِيِّ وَكَانَ مَوْلَىً لِمُعَاذِ بِنِ جَبَلٍ قَالَ: كُنْتُ رَدِيفَ رَسُولِ اللّٰهِ -عَزَّ عَزُّهُ- فَقَالَ لِي: "يَا مُعَاذُ، أَيُّ شَيْءٍ لِلهِ عَلَى العِبادِ؟" فَقُلْتُ: اللّٰهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَقَالَ: "يَا مُعَاذُ للّٰهُ -عَزَّ وَجَلَّ- عَلَى عَبِيدِهِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا