بود. پس در آن هنگام بود که صفات واقع شد و نیاز به معارف و نسبت دادن مکانها پدید آمد.»
پرسنده گفت: آیا پروردگار از درخت و سنگ نیز ظاهر میشود همانگونه که از بشر ظاهر میگردد؟ عالم -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «پروردگار از هر جا که بخواهد ظاهر میشود، چرا که قدرت و اراده از آنِ اوست. و او راست که به صورت انسانی ظاهر شود، زیرا آن صورت انسانی بر صورت اوست (سبحانه و تعالی)، در حالی که صورت آب و سنگ و درخت بر صورت او نیست.» پرسنده گفت: پس آیا او اراده کرده است که به خلق شباهت یابد؟ عالم -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «شباهت تنها در میان همجنسان واقع میشود و او از جنس آنان نیست.»
پرسنده گفت: آیا او چنان ظاهر میشود که گویی خودِ خلقِ اوست، یا خلقی را میآفریند که در آن مستور گردد و از آن سخن گوید؟
عالم فرمود: «این چیزی است که ممکن نیست نفس خود را از هیئت و حالت خویش برگرداند.» پرسنده گفت: پس چگونه برای او صورتی پدید آمد؟ عالم -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «به سبب نیاز مخلوقات به آن، همچون نیازشان به کلام. چرا که هیچ کلامی نیست مگر از صورتی، و هیچ معرفتی نیست مگر از قدرتی. پس از آن راهی بر آنان وارد شد که او را میشناختند.» سپس عالم -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «و بدان ای پرسنده، که




