[۱۷۰] وَرُوِيَ أَنَّ سَائِلًا سَأَلَ بَعْضَ العُلَمَاءِ فَقَالَ لَهُ: بِمَ عَرَفْتَ اللّٰهَ؟ فَقَالَ: ظَهَرَ فَوَجَدْتُهُ قَالَ: فِي أَيِّ وَقْتٍ ظَهَرَ فَوَجَدْتَهُ؟ قَالَ: فِي الوَقْتِ الَّذِي قَالَ فِيهِ ﴿أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى﴾ وَبَطَنَ فَعَبَّدْتُهُ فَقَالَ: فِي أَيِّ وَقْتٍ بَطَنَ فَعَبَدْتَهُ؟ قَالَ: عِنْدَ ظُهُورِ أَفْعَالِهِ فِيَّ، وَغَابَ فَشَهِدْتُهُ، قَالَ: كَيْفَ غابَ فَشَهِدْتُهُ؟ قالَ: لَمْ يَغِبْ غَيْبَةَ الفَنَاءِ وَإِنَّمَا غُيِّبَ عَنْ المُشاهَدَةِ بِسُوءِ عَمَلِي.

و روایت شده است که پرسنده‌ای از یکی از علما پرسید و به او گفت: خداوند را به چه شناختی؟ گفت: ظاهر شد پس او را یافتم. پرسید: در چه زمانی ظاهر شد که او را یافتی؟ گفت: در آن زمانی که در آن فرمود: ﴿آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: آری﴾ و باطن شد پس او را عبادت کردم. پرسید: در چه زمانی باطن شد که او را عبادت کردی؟ گفت: هنگام ظهور افعالش در من. و غایب شد پس او را مشاهده کردم . پرسید: چگونه غایب شد و تو او را شهادت دادی؟ گفت: غیبتی از نوع فنا و نیستی نبود، بلکه تنها به سبب کردار بدم از مشاهده پنهان گشت.

[۱۷۱] وَمِمَّا نَقَلْنَاهُ مِنْ كِتَابِ الأَسْوَسِ وَأَضَفْنَاهُ إِلَى هٰذَا الفَصْلِ:قَالَ العَالِمُ -عَزَّ عَزُّهُ- : "ثُمَّ إِنَّ اللّٰهَ شَاءَ وَأَرَادَ وَقَدَّرَ وَقَضَى وَتَكَلَّمَ وَظَهَرَ لِلخَلْقِ فَكَانُوا يَرَوْنَهُ حَقًّا وَيُثْبِتُونَهُ صِدْقًا، وَذٰلِكَ أَنَّهُمْ كَانُوا رَوْحَانِيِّينَ فَأَمْكَنَهُمْ النَظَرُ بِلُطْفِ ذَوَاتِهِمْ، فَحِينَئِذٍ وَقَعَتْ الصِفَاتُ وَاِحْتِيجَ إِلَى المَعَارِفِ وَنِسْبَةُ الأَمَاكِنِ" قَالَ السَائِلُ: أَيَظْهَرُ الرَبُّ سُبْحانَهُ مِنَ الشَجَرِ وَالحَجَرِ كَمَا يَظْهَرُ مِنَ البَشَرِ؟ قَالَ العَالِمُ -عَزَّ عَزُّهُ- : "يَظْهَرُ الرَبُّ مِنْ حَيْثُ يَشَاءُ