[13] وَعَنْهُ عَنْ رِجَالِهِ عَنْ الْعَالَمِ -عَزَّ عَزُّهُ- وَقَدْ سُئِلَ عَنْ كَمِّيَةِ الْعَقْلِ فَقَالَ: "لَمْ يَحْوِهِ شَيْءٌ قَطُّ فَيُعْرَفُ بِهِ مِقْدَارُهُ، وَلَا تَكَامَلَ فِي مَكَانٍ فَتُحْصَى كَمِّيَتُهُ، بَلْ كُلُّ وَاحِدٍ يَأْخُذُ مِنْهُ بِحَسَبِ صَفَائِهِ وَإِصْغَائِهِ إِلَيْهِ كَمَا إِنَّ كُلَّ حَيَوَانٍ يَأْخُذُ مِنَ الْهَواءِ بِنَفَسِهِ حَسَبَ قُوَّتِهِ وَعَلَى مِقْدَارِ سَعَتِهِ، فَالذَرَّةُ تَأْخُذُ مِنْهُ عَلَى قَدْرِ قُوَّتِهَا، وَالْفِيلُ يَأْخُذُ مِنْهُ بِمِقْدَارِ قُوَّتِهِ".
و از او، از رجال خود، از آن عالِم، که عزتش بزرگ باد، روایت است که از او دربارهی کمیت عقل پرسیده شد، پس فرمود:هرگز چیزی آن را در بر نگرفته است تا مقدارش دانسته شود، و در مکانی به کمال نرسیده است تا کمیتش شمارش گردد. بلکه هر کس به اندازه صفای باطن و گوش سپردنش به آن، از آن بهره میبرد؛ همانطور که هر حیوانی با نَفَس خود، به اندازه توان و به مقدار گنجایشش از هوا برمیدارد. پس مورچه به قدر توانش از آن برمیگیرد، و فیل به مقدار نیرویش از آن بهره میبرد.
[14] وَعَنْ الشَيْخِ الثِقَةِ اِبْي الحُسَيْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الجَلِيِّ قَدَّسَ اللّٰهُ رُوَحَهُ بِإِسْنَادِهِ إِلَى الْعَالِمِ -عَزَّ عَزُّهُ- وَقَدْ سُئِلَ عَنْ أَيْنِيَّةِ العَقْلِ فَقَالَ: "هُوَ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَلَيْسَ شَيْءٌ خَارِجٌ عَنْهُ، فَأَصْلُهُ مِنْ نُورٍ لا يُطْفَأَ وَمَعْدِنٍ لا يَفْنَى وَعُنْصُرٍ لَا يُحْصَى، إِنْ كَانَ فِيمَنْ دَنَا فَهُوَ فِي الْعُلَا لَا يَنقَسَّمَ وَلَا يَتَجَزَّءُ".
و از شیخ مورد اعتماد، ابی الحسین محمد بن علی الجلّی، که خداوند روحش را مقدس گرداند، با اسنادِ او به آن عالِم، که عزتش بزرگ باد، روایت است که از او دربارهی




