و بعضی علما گفتند: مَثَلِ عالِمی که به علمش عمل نمیکند، مانند الاغ آسیاب است که از ابتدای روز تا انتهایش میچرخد، و در نزد خودش مسافتی طولانی را طی کرده است. اما هرگاه چشمانش باز شود ،میبیند که او همان جایی است که در آن بوده است.
و اللّٰه متعال در حق کسی که علمی جمع کرد اما به آن عمل ننمود و با اللّٰه با آن علم معامله نکرد، فرمود: ﴿مَثَل کسانی که تورات بر آنها تحمیل شد، سپس آن را حمل نکردند، مانند مَثَلِ درازگوشی است که کتابهایی را حمل میکند. بد مَثَلِی است، مَثَلِ قومی که آیات اللّٰه را تکذیب کردند؛ و اللّٰه قوم ظالم را هدایت نمیکند﴾ و درباره این گروه میفرماید: ﴿و به سوی هر کاری که انجام دادند، رو آوردیم، و آن را مانند گَردی پراکنده ساختیم﴾
و از راه برادر است که اللّٰه او و ما را به گفتار و عمل به اطاعت و رضایتش موفق گرداند که اللّٰه را حق معرفتش بشناسد. همانا اللّٰه که ستایشش بزرگ است، فرمود: ﴿ای کسانی که ایمان آوردهاید، آنگونه که شایسته ترس از اللّٰه است، از اللّٰه بترسید، و نمیرید مگر در حالی که تسلیم امر ولایت باشید﴾
پس هنگامی که خداوند کوتاهی آنها در حق معرفتش را دانست، و اینکه آنها او را حق عبادتش عبادت نمیکنند، از روی رحمت به آنان فرمود: ﴿پس تا آنجا که میتوانید، از اللّٰه بترسید و بشنوید و اطاعت کنید و انفاق کنید که برای خودتان بهتر است؛ و هر




