وَاللَّهُ أَعْدَلُ مِنْ أَنَّ يُرْضِيهِ فِعْلٌ عَلِيلُ

مَعْنَاهُ: إِنَّ مَعْرِفَةَ هَذَا الْحَقِّ هُوَ الَّذِي يُرْضِي اللَّهَ تَعَالَى لِقَوْلِهِ سُبْحَانَهُ: ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾¹ وَقَدِ اتَّفَقَ أَهْلُ التَّفْسِيرِ ظَاهِرَاً وَبَاطِنَاً أَنَّ الْعِبَادَةَ هِيَ الْمَعْرِفَةُ، وَالْفِعْلُ الْعَلِيلُ مَا فَعَلَهُ أَهْلُ الظَّاهِرِ، وَهُوَ السَّقِيمُ الَّذِي لَا يَرْضَى اللَّهُ بِهِ وَلَا يَرْضَى بِهِ عَنْهُمْ.

و خدا عادل‌تر از آن است که فعل ضعیف و علیل، او را خشنود سازد.

معنی آن این است: همانا معرفت به این حق است که خدای تعالی را خشنود می‌سازد؛ به دلیل قول سبحانه: نیافریدم جن و انس را مگر برای عبادت.

و اهل تفسیر در ظاهر و باطن متفق‌اند که عبادت، همان معرفت است. و کار ضعیف و ناقص، همان چیزی است که اهل ظاهر انجام داده‌اند، و آن همان کار بیمارگونه‌ای است که خداوند به آن راضی نیست و از ایشان به واسطۀ آن راضی نمی‌شود.