و از جمله روایاتی که در این باره روایت کردهایم، آن است که ابونصر محمد برای من روایت نمود و گفت: مولایم، شیخ جلیل ابوالحسین محمد بن علی الجلّی برایم حدیث کرد از شیخ خود، حسین بن حمدان الخُصیبی، از رجال خود، از سرور و رسول، محمد که عزتش بزرگ باد، که از او دربارهی عقل پرسیده شد و ایشان فرمود:خداوند جز به وسیله عقل عبادت نمیشود، و خداوند را جز صاحب خرد عبادت نکرده است.
[3] وَعَنْ سَيِّدِنَا الجَلِيِّ رَوَاهُ عَنْ الخُصَيبِيِّ عَنْ أَشْياخِهِ عَنْ العالِمِ -عَزَّ عَزُّهُ- أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ العَقْلِ فَقالَ: "العَقْلُ عَقْلانِ، عَقْلٌ كَامِنٌ فِي القُلُوبِ كَكَمُونِ النَارِ فِي الحَدِيدِ، وَعَقْلٌ مَوْهُوبٌ مِنَ الرَبِّ إِلَى المَرْبُوبِ فَبِوُجُودِ العَقْلِ يَجِدُ واجِدُهُ مَعْرِفَةَ رَبِّهِ".
و از سرور ما الجلّی، که آن را از الخُصیبی روایت کرده است، از مشایخ خود، از آن عالِم، که عزتش بزرگ باد، که از او دربارهی عقل پرسیده شد و ایشان فرمود:عقل دو گونه است: عقلی نهفته در دلها همچون نهفته بودن آتش در آهن، و عقلی بخشیدهشده از سوی پروردگار به بنده. پس به واسطه وجودِ عقل است که یابندهاش، معرفتِ پروردگارش را مییابد.
[4] وَعَنْهُ عَنْ رِجَالِهِ عَنْ المَوْلَى جَعْفَرٍ الصَادِقِ -عَزَّ عَزُّهُ- أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ العَقْلِ وَمَا هُوَ فَقَالَ: "العَقْلُ مَا عُبِدَ بِهِ الرَحْمٰنُ وَاكْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ" قالَ السَائِلُ: فَالَّذِي كَانَ فِي مُعاوِيَةَ؟ قَالَ: "هُوَ المَكْرُ وَالشَيْطَنَةُ وَهُوَ يُشْبِهُ العَقْلَ وَلَيْسَ بِهِ".




