میگردد و هر شخصی از آنها مملوک و مالک و آزاد و بنده و عزیز و ذلیل خواهد بود؟ فرمود آری ای مفضل آن در حالت مسوخیت بر او جاری میشود پس عرض کردم ای مولای من بر بنده ات به شناساندن آن منت می نهی، فرمود ای مفضل آن بر او از فیل گرفته تا کرم سرکه و تا آنچه از آن ریزتر است جاری میشود، و این بدان سبب است که او در اولین نقله ی خود فیل میشود پس اگر پیش از انتقالش از حالت بشری آزاد بوده آزاد خواهد بود و اگر مملوک بوده و به فیل منتقل شده مملوک میگردد، و همچنین است ای مفضل هنگامی که در جنس دیگری از چارپایان مسخ شود مانند استران و خران و گاوان و گوسفندان و وحوش و سگان و پرندگان و حیوانات خشکی و دریا و همه آنچه میخزد و راه میرود از افعی ها و مارها هر آنچه در حالت بشری آزاد بوده پس در حالت مسوخیت نیز آزاد است در خشکی و دریا که با امنیت در بیابان ها و دشت های بی آب و علف برای خود میچرند و در بیشه ها و تپه ها و گودال ها و لانه ها و غارها و حفره هایی که کفتارها و روباهان و خرگوش ها در مکان هایی که زمانی آباد بوده و سپس خراب گشته برای خود میسازند پناه میگیرند، و این به سبب الفت آنها با آبادی است و همانا تو ای مفضل بر عرصه های خراب و قدیمی میگذری و از آنچه از این اوصاف برایت ذکر کردم می یابی که به آنجا پناه آورده و در آن برای خود وطنی ساخته است و بسا که آن مکانی که به آن پناه برده و با آن انس گرفته همان مکان او بوده که در حالت بشری داشته است و همانا تو در همه این موجودات مسخ شده ای که میان شما هستند مالک و مملوکی را با اشیاء و اوصاف و ویژگی ها در خشکی و دریا و دشت و کوه می یابی.