کرده است، پس زبان به معنای شخص ظاهر (آشکار) است و عقل به معنای شخص باطن (پنهان) است، همانا اهل توحید و اقرار دعوت حق را اجابت کردند و اهل جحود و انکار آن را به سبب مخالفت و کفرشان انکار نمودند و درنیافتند که مولایشان آن را در وجودشان دلیلی و حجتی و راهی و صراطی مستقیم قرار داده است.

اما عالم منکوس، یعنی اهل انکار، چون در مسوخیت (حالت مسخ شدگی و انتقال روح به کالبدهای پست حیوانی) قرار گیرند از سخن گفتن بازداشته میشوند و همه ابزارهای اعضا از بوییدن و چشیدن و شنیدن و دیدن و کوشیدن و گرفتن در حال خود باقی میماند و این بدان سبب است که آنچه را به سراغشان می آید میفهمند و قصد آنچه را میچشند میکنند و آنچه را میشنوند درمی یابند و آنچه را میبینند درک میکنند و آنچه را اراده و عزم میکنند انجام میدهند، و همه اینها به سبب آن باطن برپای دارنده در آنهاست که تشکیل دهنده جوهر ایشان یعنی دلهایشان است، زیرا که ایشان از آن محروم و بی بهره نیستند و نیستی برایشان زمانی رخ میدهد که نطق خود را در حالت بشری از دست میدهند و نقله (انتقال از کالبدی به کالبد دیگر) برایشان به وسیله بیماری ها و دردها و کشته شدن و غیر آن از آنچه بر ایشان جاری میشود واقع میگردد و همه اینها به قضا و قدر معین و سرآمدی مشخص است و این با این صفات و ویژگی ها بر حالت بشری و حالت مسوخیت جاری است، از مرگ و کشته شدن و غرق شدن و سوختن و خورده شدن توسط درندگان و حشرات موذی و از مرگ ناگهانی با شرقه