هرکس که از من پیروی کرد بر آن است﴾(1)، وَقَوْلِهِ: ﴿امید است پروردگارم مرا به راه درست هدایت کند﴾(2)، و اما سخنش: ﴿و مرا بر شما هیچ تسلطی نبود جز اینکه شما را فراخواندم و شما مرا اجابت کردید﴾(3).
پس این خطاب ابلیس است به کسی که دعوت او را بدون هیچ دلیلی و هیچ حجتی اجابت کرد، پس اجابت کنندگان او در کشف بر او پاسخ دادند که او همان کسی بود که آنها را به سوی آن ضلالت فراخواند با قولشان: ﴿پروردگارا ما رؤسا و بزرگان خود را اطاعت کردیم و آنان ما را از راه به در کردند﴾(4).
پس او هنگامی که این کار را به گردن او انداختند گفت: ﴿و مرا بر شما هیچ تسلطی نبود جز اینکه شما را فراخواندم و شما مرا اجابت کردید پس مرا سرزنش نکنید و خودتان را سرزنش کنید﴾(5) آن هنگام که کسی را که شما را به آنچه من دعوت کردم یعنی به جحود و انکار و کفر و مخالفت با حق بدون دلیل و بدون راهی دعوت کرد اجابت نمودید، و آن بدین سبب است که اگر من شما را به معرفت حق دعوت میکردم میگفتید ما به آن اجابت نمیکنیم مگر به دلیل و راه و صراط و برهان و اقامهی حجتها و ایضاح روشی با ظهور معجزه و وجود معاینه شده و مشهود،و کسی که مانند ایشان بود آنها را دعوت کرد تا او




