وَقَالَ: ﴿فرمود: و هیچ نشانه‌ای از نشانه‌های پروردگارشان بر آنان نمی‌آید، مگر آنکه از آن روی‌گردان می‌شوند﴾(¹)، و آیاتی مانند این در قرآن بسیار است که حال و جایگاه آنان را در انکار نخستین، و کفر، و انکار حق، و مخالفت، و لجاجت بیان می‌کند، و این همه به سبب پایداری آنان بر همان انکار آغازین است، در دعوت نخست، در آفرینش اولیه، و در حرکتشان در آن تاریکی‌ها، و هرچه بیشتر سرکشی و تجاوز می‌کردند، تاریکی‌شان افزون‌تر می‌شد،خداوند فرمود: ﴿تاریکی‌هایی است، برخی بر روی برخی دیگر؛ چنان‌که اگر دست خود را بیرون آورد، نزدیک نیست که آن را ببیند، و هر که را خدا برایش نوری قرار ندهد، نوری برای او نخواهد بود﴾(²).

و گفت: ﴿یا همچون تاریکی‌هایی در دریایی ژرف است که موجی آن را پوشانده و بر فراز آن موجی دیگر است﴾(³) و تاریکی‌های دریاى ژرف، همان مسوخات هستند، که طبقات پیاپی و تو در تویی‌اند، در گونه‌های شگفت و ساختارهایی که وصفشان بر وصف‌کنندگان دشوار است، و بیانشان بر مخلوقات ممکن نیست، از بس که انواعشان بسیار و چهره‌هایشان گوناگون و شکل‌هایشان دگرگون و نام‌هایشان متعدد است،سکونتگاهشان در معادن زمین، کوه‌ها، دریاها، هوا، بادها و مرداب‌هاست،و شمارشان فراوان است،