فرمود: «به معدن خویش متصل میگردد و به عنصر خویش بازمیگردد و در چشمهسار خویش پنهان میشود، آیا این قول خداوند عزّ و جلّ را نشنیدهای: ﴿[خورشید را] یافت که در چشمهای گرم و گلآلود غروب میکند﴾؟ مقصود در ظاهر کلام، خورشید است و در باطن کلام، «اِسم» (مظهر الهی) است که در نور ذات خداوند غایب گشت و آن [ذات] همان چشمهای است که او را از هستیِ مقید (کَون) و محدودیت نگاه میدارد (تحمیه)، و این همان قول خداوند عزّ و جلّ است: ﴿همانا آنکه قرآن را بر تو فرض نمود تو را به سوی جایگاه بازگشت (معاد) بازمیگرداند﴾، یعنی به سوی آنچه از آن پدیدار شدی و از آن تجلی نمودی، و بازگشت تو به سوی اوست و به سوی او رجوع میکنی»
وَرَوَيْنَا عَنِ العَالِمِ عزَّ عِزُّهُ أَنَّهُ قَالَ: "إِنَّ لِلْمُؤْمِنَ العَارِفِ ثَلَاثَةَ عَشَرَ اسْمًا ثَابِتَةً فِي الخَلْقِ عَلَى أَجْنَاسِهِمْ أَنْحَلَهُ اللَّهُ إِيَّاهَا: فَالمُؤْمِنُ عَلَوِيٌّ لِأَنَّهُ عَلَا فِي مَعْرِفَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ و تَعَالَى و عَلَى هَذَا العَالَم، و المُؤْمِنُ هَاشِمِيٌّ لِأَنَّهُ هَشَّمَ البَاطِلَ و هَشَّ إِلَى الحَقِّ، و المُؤْمِنُ قُرَشِيٌّ لِأَنَّهُ أَقَرَّ بِالشَّيْءِ و هُوَ السَّيِّدُ مُحَمَّدٌ و جَحَدَ اللَّاشَيْءَ و هُوَ الضِّدُّ، و المُؤْمِنُ عَرَبِيٌّ لِأَنَّهُ أَعْرَبَ الحَقَّ بِمَعْنَاهُ إِذْ أَقَرَّ بِهِ و عُرِيَ مِنَ المُسُوخِيَّةِ، و المُؤْمِنُ فَارِسِيٌّ لِأَنَّهُ تَفَرَّسَ فِي عُلُومِ اللَّهِ و افْتَرَسَ المُؤْمِنَ الضَّعِيفَ مِنْ أَيْدِي الكَفَرَةِ و المُؤْمِنُ نَبَطِيٌّ لِأَنَّهُ إِسْتَنْبَطَ الحَقَائِقَ و طَرَحَ العَلَائِقَ و المُؤْمِنُ عِبْرَانِيٌّ لِأَنَّهُ عَبَّرَ عَنِ اللَّهِ و عَرَّفَ مُرَادَ اللَّهِ، و المُؤْمِنُ سِرْيَانِيٌّ لِأَنَّهُ و عَى السَّرَائِرَ و الْمُؤْمِنُ حَبَشِيٌّ لِأَنَّهُ أَحَبَّ الشَّيْءَ القَدِيمَ و هُوَ مُحَمَّدٌ و أَبْغَضَ اللَّاشَيْءَ و هُوَ الضِّدُّ، و المُؤْمِنُ نَوْبِيٌّ لِأَنَّهُ أَنَابَ إِلَى اللَّهِ و خَلَصَ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ، و الْمُؤْمِنُ أَعْجَمِيٌّ لِأَنَّهُ




