باب اول

گروه های باطنی

همانا سخن گفتن از فرقه‌های باطنی، امری پیچیده و گسترده است، به سبب کثرت فرقه‌ها و طریقت‌ها؛ که برخی از آنها بر حق و برخی دیگر باطل محض هستند، آنهایی که در حقیقت منحرف‌اند و بنیان خود را بر بستن راه پروردگار و رسیدن بنده به او بنا نهاده‌اند. آنان از حق، بسیار برگرفتند و از باطل، اندکی بر آن افزودند، لیکن در نتیجه، راهشان بدعت و شریعتشان ساختگی گشت و آن بخشی از منظومه ابلیسی است [که گفت]: «هر آینه همگی‌شان را گمراه خواهم کرد».

و اما اهل حق، آنان که عسل را با معرفت ازل در درون خود پنهان کردند و در ظاهر، ضعف و سستی از خود نشان دادند؛ پس شخص کافر آنچه از درونشان خارج می‌شود را به صورت فضولات می‌بیند و حال آنکه در حقیقت، آن دارو و شفاست، همانگونه که [خداوند] عزیز فرمود: يخْرُجُ مِن بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِّلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ¹ {از درون شکم آنها، نوشیدنی‌ای با رنگ‌های گوناگون بیرون می‌آید که در آن