شیعیان باطنی

همانطور که گفتیم، باطنی ها به گروهی گفته می‌شود که عقاید خود را پنهان می‌دارند و آشکار نمی‌کنند، لذا ویژگی آنها رازداری است. و در تعریفی دیگر، آنها گروه‌هایی هستند که «ادعا می‌کنند» برای نصوص دینی، باطنی وجود دارد؛ پس آنان از ظاهر نصوص فراتر می‌روند و به آن اکتفا نمی‌کنند.

و اما تعریف اصطلاحی فرقه باطنی که ما پیرو آن هستیم، این است که آنان فرقه‌ای هستند که از علی -عزّ عزّه- پیروی کردند و از او معجزات و قدرت‌هایی دیدند که فراتر از توان بشر بود. پس از طریق روایات نقل شده از سرورانمان، صاحبان حکمت و عبرت، استدلال کردند که این معجزات، ساختهٔ صانعی بزرگ، حاضر و قدرتمند است. سپس همانطور که امر شده بودند، هرگونه شکل و صورت را از او نفی کردند. در نتیجه، با این کار و با یاری مولا، پرستنده بت‌ها و سنگ‌ها نبودند و عبادتشان را به سوی «معنی» (ذات الهی) و غیب دست‌نیافتنی متوجه ساختند و دانستند که ظهور او همچون ظهور ماه است.

سپس ظهور او را در هر عصر و زمانی، در امتداد خط (سطر) امامت دنبال کردند -جل من لا یغیب (بزرگ است آنکه هرگز غایب نمی‌شود). پس به سبب تسلیم و آمادگی‌شان، شایسته آن شدند که مولایشان چیزی از علم بی‌پایان خود را به آنان القا کند. در نتیجه، ویژگی‌های این جماعت اندک اندک با هر امامی از موالیان ما آشکارتر شد تا اینکه مجموعه‌ای از عقاید نزدشان شکل گرفت که بعدها به دست برخی از علما به نگارش درآمد.