سخن را دربارۀ این آیۀ روشن برای کسی که جویای معرفت ظهور امام است، آغاز میکنیم. پس آیه به این نکته اشاره دارد که دگرگونی در دیدگان و دلهای ناظران است، نه در امام که جلالش والاست. اما خلق انکار کردند، همانگونه که در اولین مرتبه انکار کردند، لذا سزاوار آن شدند که در سرکشیشان سرگردان بمانند.
در اینجا، متکلم، مولایم معنا، امیر نحل عزّ عزّه است پس از آنکه به صورت اسمش به صورت مثلی ظهور کرد. پس بیان داشت که خلق به این صورتها نگریستند به عنوان چیزهایی محدود و محصور به خطوط و صورتها(یعنی مولا عزعزه را همانند سایر مخلوقات پنداشتند) و حقیقت معرفت آن را نفهمیدند که آن تنها تخیلی در دیدگان آنها و برای انس گرفتن آنهاست. سپس حتی شمارۀ آیه نیز در آن اشارهای به معنایی برای کسی که بینا باشد دارد.
قَالَ الْعَالِمُ عَزَّ عِزُّهُ: لَا يَعْقِلُهَا مَنْ جَهِلَهَا وَيَعْقِلُهَا مَنْ يَعْلَمُهَا وَلَيْسَ لِلْجَاهِلِ حُجَّةٌ وَقَدْ تَبَيَّنَ لَهُ مِنْ اللهِ دَلَائِلُ الرُشْدِ . قَالَ السَّائِلُ: فَمَا هَذِهِ الْحُجَّةُ ؟ قَالَ الْعَالِمُ : إِمْتِحَانٌ وَتَشْبِيهٌ وَمَكْرٌ يُورِي أَنَّهُ تَمَكَّنَ الْعَدُوُّ إِرَادَتَهُ مِنْهُ وَذَلِكَ شَيْءٌ لَا يَكُونُ وَلَا يَجُوزُ أَنْ يَكُونَ وَإِنّمَا فَعَلَ ذَلِكَ لِيَنْظُرَ أَيُطِيعُونَ أَمْ يَعْصُونَ ، فَمَنْ عَمِلَ خَيْرَاً يَرَهُ وَمَنْ عَمِلَ شَرَّاً يَرَهُ ، وَلَيْسَ رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلنَاسِ بَلْ النَاسُ لِأَنْفُسِهِمْ يَظْلِمُونَ 1




