ساخت و از راه هدایت گمراهشان کرد خداوند ما و شما را از او و از حزبش و گروهش و لشکریانش و سواران و پیادگانش پناه دهد .

شیطان

و اما شیطان نامی است که بر هر شخص بارز و برجسته در کفر اطلاق می شود و این نام از طول و نهایت در چیزی گرفته شده است. آیا نمی بینی که چون گفته شود فلانی در صنعت خود ماهر است به طریق مزاح گفته میشود او جز شیطانی نیست؟ و شیطان در لغت عرب مرد بلندقد سیاه است و شیظم نیز هست و آن از شظا گرفته شده که طناب چاه عمیق است و هر ابلیسی شیطان است ولی هر شیطانی ابلیس نیست زیرا ابالسه به ظلمت استحاله یافتند و چیزی از اسباب هدایت برایشان نماند مگر آنکه آن را انکار و جحود ورزیدند و چیزی از اسباب نماند مگر آنکه بر آنان عرضه شد. و برای شیاطین چیزی از اسباب باقی مانده که بر آنان عرضه میشود و گاه در برخی مواضع حمد بر آنان واقع می گردد و بر ابلیس حمدی واقع نمیشود و خداوند تعالی فرمود:﴿ وَمِنَ الشَّيَاطِينِ مَنْ يَغُوصُونَ لَهُ وَيَعْمَلُونَ عَمَلًا دُونَ ذَلِكَ وَكُنَّا لَهُمْ حَافِظِينَ﴾¹ و از شیاطین کسانی بودند که برای او غواصی می کردند و کاری غیر از آن انجام می دادند و ما حافظ و نگهبان آنان بودیم.﴾ پس آیا خداوند جز اقرارکننده را حفظ میکند؟ نه منکر را.