باب دهم شناخت ابلیس و اینکه از چه چیز آفریده شد و فرق میان این نام و نام شیطان چیست؟

ابلیس

بدان که این نام بر دو معنا اطلاق میشود پس ابلیس مذکور در قرآن ملعون است و او اولین کسی است که انکار و جحود ورزید و کافر شد آنگاه که باری تعالی در صورت بشری هنگام هبوط عالم به زمین ظاهر گشت و انکار او با علم به هدایت بود خداوند تعالی فرمود:﴿ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ¹ و خداوند او را با وجود علم گمراه ساخت.﴾ یعنی با علمی که خود او داشت و این بدان سبب بود که چون باری در حجاب بشری ظاهر شد، آن ملعون گفت چرا به وسیله‌ی من ظاهر نشدی؟ همانطور که به وسیله‌ی او ظاهر شدی.

آیا گفته‌ی خداوند تعالی را در حکایت از او نشنیده‌ای که گفت: ﴿قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ² من از او بهترم مرا از آتش آفریدی و او را از گل آفریدی﴾ و روایت شده است که ابلیس از ظلمت آفریده شد ولیکن روایت اول در عدل ثابت‌تر و در عقل واضح‌تر است زیرا او نورانی و از جمله‌ی کسانی بود که به زمین